Üretim ve malzeme
Elektrik altyapısı ve yük hesabı
Lokman Türkoğlu · Kurucu & Baş Tasarımcı · 3 dakika · Son güncelleme:

Kısa cevap
Fuar standında elektrik yükü nasıl hesaplanır?
Standda çalışacak her cihazın gücü listelenir ve toplanır. Liste dört gruptan oluşur: aydınlatma, ekran ve bilişim cihazları, teşhir edilen makineler, ikram ekipmanı. Toplam güce yedek pay eklenir, çünkü fuar sırasında listede olmayan cihaz mutlaka çıkar. Bulunan değer fuar idaresine bildirilir ve buna göre bir bağlantı satın alınır. Kahve makinesi, su ısıtıcısı ve buzdolabı gibi ısıtıcı cihazlar toplam yükün beklenenden büyük bölümünü tutar; ikram planı elektrik planından önce kesinleşmelidir.
Listeden toplama
Hesap basit ama listeyi eksiksiz çıkarmak zordur. Aydınlatma tarafında spot sayısı, gergi yüzey içindeki kaynaklar ve vitrin aydınlatması ayrı ayrı yazılır. Ekran tarafında monitör, medya oynatıcı, ses sistemi ve modem toplanır. Makine tarafında teşhir edilen ürünün çalışma gücü ile kalkış anındaki gücü farklıdır; motorlu ürünlerde kalkış değeri esas alınır.
İkram grubu en çok yanılınan kalemdir. Su ısıtıcısı, espresso makinesi, buzdolabı ve ısıtıcı tabla ısı üreten cihazlardır ve tek başlarına aydınlatmanın tamamına yakın güç çeker. Standın mutfağı küçük diye yük de küçük sanılır.
Toplama yedek pay eklenir. Ziyaretçinin telefonu, ekibin dizüstü bilgisayarı, son gün eklenen ek aydınlatma listede yoktur ama prizde vardır. Standın hangi bölümünün ne kadar güç istediğini tasarım aşamasında netleştirmek gerekir.
Liste bir tabloya yazılır ve fuar boyunca güncellenir. Sahada eklenen her cihaz aynı tabloya işlenir; bir sonraki fuarın bildirimi böylece tahminle değil, geçen yılın gerçek tüketimiyle yapılır. Aynı tablo, sipariş edilen gücün gerçekten kullanılıp kullanılmadığını da gösterir; her yıl fazladan güç satın alan firmalar bunu ancak ikinci yılın kaydına bakınca fark eder.
Devreleri ayırmak
Tek devre üzerinden beslenen bir stand, tek bir arızada tamamen kararır. Doğru kurgu, yükün en az üç devreye bölünmesidir: aydınlatma, ekran ve bilişim, ikram. Böylece kahve makinesi sigortayı attırdığında duvar aydınlatması ve ekranlar çalışmaya devam eder.
Devre ayrımının ikinci faydası gece kurgusudur. Fuar kapandığında salon genel elektriği kesilir ama bazı merkezler yirmi dört saat besleme sunar. Buzdolabı ve şarj gerektiren cihazlar bu hatta bağlanır; aydınlatma bağlanmaz.
Pano standın görünmeyen bir bölümüne, tercihen depo içine konur ve önü kapatılmaz. Kaçak akım koruması, topraklama ve etiketleme kurulumun ilk gününde tamamlanır. Kabloların zemin altından mı yoksa kanal içinden mi geçeceği çizimde belirlenir; sonradan zemin kaldırmak bir günü götürür.
Priz sayısı da devre planının parçasıdır. Ziyaretçinin göreceği yüzeyde priz bulunmaz; ekibin kullanacağı prizler banko altına ve depo duvarına konur, sayısı ihtiyacın bir fazlası tutulur.
Fuar idaresine bildirim
Elektrik bağlantısı fuar idaresinden satın alınır ve genellikle erken sipariş indirimlidir. Son güne bırakılan sipariş hem daha pahalıdır hem de her zaman karşılanmaz. Bildirilen güç yetmezse sahada artırım talep edilir; bu talep bazı merkezlerde kurulum sırasında karşılanamaz.
Bildirimde tek fazlı mı üç fazlı mı besleme istendiği de belirtilir. Motorlu makine teşhir eden firmalar üç faza ihtiyaç duyar. Bağlantı noktasının standın hangi köşesine geleceği de sorulur; bu bilgi kablo güzergâhını belirlediği için çizime işlenir.
Yurt dışı fuarlarda priz tipi ve şebeke gerilimi ayrıca kontrol edilir. Türkiye’den götürülen bir cihazın çalışacağını varsaymak yerine adaptör ve dönüştürücü planlamak gerekir. Fuar standı hizmetleri sayfamızda bu kalemlerin kimin sorumluluğunda olduğunu yazdık.
Bildirim yapıldıktan sonra bir de bağlantı saati konuşulur. Elektrik kurulumun ilk günü çekilir; ikinci güne kalırsa aydınlatma denenemez, üçüncü güne kalırsa grafik montajı karanlıkta yapılır. Fuar idaresinin bağlantı takvimi bu yüzden kurulum planına yazılır.
Elektrik siparişini ne zaman vermeliyiz?
Stand çizimi kesinleştiği hafta. Yük hesabı çizimden çıkar, sipariş de erken sipariş penceresinin içinde kalır; iki kazanç aynı anda elde edilir.
Jeneratör veya uzatma kablosu kullanabilir miyiz?
Jeneratör kapalı salonlarda yasaktır. Uzatma kablosu geçici çözümdür ve komşu standdan elektrik almak çoğu şartnamede açıkça yasaklanmıştır.
Kaynaklar
- Fuar merkezi teknik şartnameleri — Messe Frankfurt
- Fuar merkezi bilgileri — Messe Düsseldorf
- Alman Fuar Sanayi Birliği — AUMA
